گرافیک و انواع آن

  • گرافیک (Graphic) ، که از کلمه یونانی graphikos به معنای متعلق به ترسیم مشتق شده است،به انواع مختلفی از تصاویر و عکس‌هایی که بر روی سطوح متفاوتی نقش بسته‌اند، گفته می‌شود. البته این رشته هنری خود از دو بخش بسیار عمده گرافیک سنتی و گرافیک رایانه‌ای یا دیجیتال تشکیل می‌شود که در مقالات آتی به‌طور کامل در مورد هرکدام، انواع آن‌ها و ابزارهای مورداستفاده در آن‌ها صحبت خواهیم نمود.گرافیک دارای شاخه‌های بسیار متنوعی است. از عکس و عکاسی، ترسیم، نقاشی، هنر و گرافیک خطی گرفته تا انواع نمودارها و طراحی‌های مهندسی و … . در این مقاله قصد داریم در مورد این زیرشاخه‌های گرافیک به‌طور مختصر صحبت کرده تا پیش‌نیازهای لازم برای مقالات کامل آتی را داشته باشید.

انواع گرافیک

ترسیم و طراحی (  drawing )

ترسیم از عمده‌ترین شاخه‌های گرافیک و هنرهای تجسمی به‌حساب می‌آید که از ترکیب خط‌ها و محدوده‌هایی از سایه‌ها و نورها به دست می‌آید. در ترسیم معمولاً از یک سطح دوبعدی مثل کاغذ برای به تصویر کشیدن نمونه‌ای واقعی از چیزی که در دنیای بیرون مشاهده می‌شود، استفاده می‌کنند. ترسیم خود یک محدوده سنتی تا مدرن را شامل می‌شود. مدل سنتی، معمولاً به طراحی‌های تک‌رنگ (monochrome) گفته‌شده و مدل مدرن، طراحی‌هایی است که انواع مدادهای رنگی در آن به کار گرفته می‌شوند.

نکته دیگری که در ارتباط با ترسیم باید در نظر داشت، تفاوت آن با نقاشی ( painting) است. یکی از این تفاوت‌ها این است که معمولاً در نقاشی از واسطه‌های مایع ( مثل رنگ و آبرنگ و … ) استفاده می‌شود درصورتی‌که در ترسیم ترجیح با واسطه‌های جامد ( مثل مداد و گچ و … ) است. البته این در جمله قبل به کلمه معمولاً دقت کنید چراکه گاهی اوقات این موضوع مصداق پیدا نمی‌کند. برای روشن شدن تفاوت این دو نوع از گرافیک به مراحل کشیدن یک نقاشی فکر کنید. در ابتدا یک طرح اولیه بر روی بوم ترسیم‌شده و سپس بر روی آن با رنگ مشغول نقاشی می‌شوند. به آن طرح اولیه ترسیم و به نتیجه نهایی نقاشی میگویند.

ترسیم انواع مختلفی دارد:

  1. طراحی پیکره (figure drawing) – طراحی فرم و بدن انسان که می‌تواند شکل و حالات مختلفی داشته باشد.
  2. Cartooning – طراحی انجام‌شده برای انیمیشن و کارتون
  3. Doodling – طرح ساده‌ای که معمولاً در شرایطی کشیده می‌شود که طراحی کننده متمرکز بر آن نیست.
  4. FreeHand – طراحی آزاد

 

Printmaking

به فرایند ایجاد و تکثیر (Print) یک اثر هنری بر روی سطوح مختلفی به‌خصوص کاغذ گفته می‌شود. Printmaking تنها فرایند تولید و تکثیر پرینت‌های یک اثر هنری را شامل می‌شوند. این روش قابلیت ایجاد نسخه‌های زیادی از یک قطعه هنری را دارد. هرکدام از این نسخه‌ها ، که به پرینت معروف هستند، نه به‌عنوان یک کپی، بلکه به‌عنوان یک نسخه اصل به‌حساب می‌آیند. در این روش از یک واسطه به نام Matrix وجود دارد که نوع آن و روش استفاده‌اش باعث به وجود آمدن روش‌های متفاوت Printmaking می‌شود:

  1. Relief، که در آن جوهر به سطح اصلی Matrix اعمال می‌شود و از روش‌هایی است که در کشورهای آسیایی ابداع‌شده است.
  2. Intaglio، که در آن جوهر به زیر سطح اصلی Matrix  اعمال می‌شود.
  3. Planographic، که در آن سطح اصلی Matrix به‌طور ویژه‌ای برای ایجاد کپی‌ها آماده‌سازی می‌شود.
  4. Stencil، که در آن جوهر از یک سطح از پیش آماده‌شده خارج می‌شود.

البته هرکدام از این روش‌ها زیرمجموعه‌های خود را نیز دارند که اگر به آن‌ها علاقه‌مندید، می‌توانید برای اطلاعات بیشتر، بر روی نام هرکدام کلیک کنید.

Etching (چاپ فلزی)

چاپ فلزی یا چاپ تیز آبی، نوعی از گرافیک است که در آن به‌جای استفاده از رنگ، قلم و …، از اسید برای ایجاد خطوط و طرح‌ها ایجاد می‌شود. روش کار این‌گونه است که طرح‌های خود را با استفاده از اسید بر روی یک سطح فلزی که در برابر اسید مقاومتی ندارد، ایجاد می‌کنند. کاربرد اصلی این روش درگذشته برای تزئین و طراحی بر روی خودها و زره‌ها بوده است.

 

طراحی‌های خطی (Line Art)

طراحی‌های خطی، یکی از انواع گرافیک هستند که از تنها از چند خط صاف و یا منحنی و بر روی یک صفحه معمولاً ساده و بدون طرح کشیده می‌شوند. ویژگی اصلی این نوع از گرافیک عدم استفاده از مجموعه‌ای (گرادینتی) از سایه‌ها و رنگ‌ها به‌منظور ایجاد فضاها و اجسام دوبعدی و سه‌بعدی است. البته هرچند که Line Art معمولاً تک‌رنگی است ولی می‌توان از خط‌های رنگی نیز در آن استفاده نمود ولی این رنگ‌ها نباید باعث ایجاد بُعد و یا فضاسازی شوند. تمرکز این هنر بر روی فرم‌ها و خطوط خارجی (Outlines) بوده و به رنگ‌ها، سایه‌ها و بافت و جنس بی‌توجه است.

 

تصویرسازی (Illustration)

تصویر (Illustration) یکی از انواع روش‌های نمایش بصری است که می‌تواند در قالب یک ترسیم، نقاشی، عکس و دیگر انواع گرافیک‌ های هنری به وجود آید. تمرکز اصلی آن بر روی موضوعات و شخصیت‌هاست و کمتر به فرم‌ها و شکل‌ها می‌پردازد. از Illustration برای بخشیدن جنبه‌های بصری به محتواهای متنی مثل کتاب، شعر، روزنامه و … استفاده می‌شود.

از Illustration در قالب‌های بسیار متنوعی می‌توان استفاده نمود:

  1. تصویر بخشیدن به شخصیت‌ها در یک داستان
  2. نشان دادن نمونه‌های گوناگون از یک مفهومی که در متن توضیح داده‌شده
  3. تصویری کردن مراحل انجام دادن کاری در یک کتاب راهنما
  4. ایجاد ارتباط میان برندها با جنبه‌های انسانی
  5. برانگیختن احساسات خواننده یک متن ( به‌خصوص برای خنده و سرگرمی)
  6. و …

نمودارها (Graphs)

 

اینفوگرافیک ها (Infographics)

 

اینفوگرافیک که از دو کلمه information (به معنی اطلاعات) و Graphics (گرافیک‌ها) ساخته‌شده است، یکی از انواع گرافیک بوده که در آن اطلاعات، حتی اطلاعات پیچیده و سنگین، در قالب نمودارها، شکل‌ها، مسیرهای انجام کار و … طوری بیان می‌شود که علاوه بر جنبه‌های بصری زیبا و جذب مخاطب، به‌سادگی نیز قابل‌فهم باشند.

 

سمبل‌ها (Symbols)

سمبل‌ها بیان‌کننده و نشان‌دهنده یک مفهوم، عقیده، ارزش و … هستند که مفهومی بیشتر از ظاهر خود را به مخاطب نشان می‌دهند.

 

نقشه‌ها (Maps)

نقشه‌ها-(Maps)

نقشه یک شبیه‌ساز از یک محیط و فضایی در محیط خارجی است که به‌منظور کمک برای جابه‌جایی و …، در آن میان اجزای موجود در آن‌ها ارتباطات منطقی موجود، نشان داده‌شده است.

 

عکس (Photograph)

عکس-(Photograph)

شاید متفاوت‌ترین نوع گرافیک‌ها را بتوان عکس دانست. دلیل این تفاوت این است که عکاس با گرفتن عکس یک‌لحظه از واقعیت موجود در محیط بیرونی را، با تقریباً کمترین دست‌کاری و تغییر، ثبت کرده و نگهداری می‌کند. البته این موضوع بیشتر به عکاسی سنتی اشاره دارد و الان روش‌هایی مانند انتخاب زاویه، استفاده از لنزهای مختلف و دیگر تکنیک‌های عکاسی، امکان اعمال سلیقه را برای عکاس‌ها بسیار زیاد کرده‌اند.

 

طراحی صنعتی و مهندسی (Engineering drawings)

طراحی-صنعتی-و-مهندسی-(Engineering-drawings)

نوعی از انواع گرافـیک است که تا حد زیادی جنبه‌های هنری خود را ازدست‌داده و جنبه‌های فنی و صنعتی، بیشتر در آن تأثیرگذارند که به همین دلیل، استانداردهای بسیاری برای این نوع از گرافیک وجود دارد. از طراحی صنعتی برای تعریف و مشخص کردن اقلام مهندسی مورداستفاده و دادن توضیحات دقیق و لازم در ارتباط با هرکدام، استفاده می‌شود.

 

گرافیک‌های رایانه‌ای یا دیجیتال (Computer graphics)

تصویرسازی-(Illustration)

گرافیک‌های رایانه‌ای به انواعی از تصاویر، شکل‌ها و ویدئوهایی گفته می‌شوند که به کمک رایانه و به‌صورت دیجیتال تولید می‌شوند. دو نوع اصلی از تصاویر به وجود آمده در گرافیک رایانه‌ای، تصاویر مبتنی بر پیکسل (raster graphics یا BitMap) و همچنین تصاویر وکتوری هستند.

تصاویر مبتنی بر پیکسل، به تصاویر به وجود آمده در محیط دیجیتال گفته می‌شود که در نرم‌افزارهای موجود، در سطح پیکسلی قابل‌ویرایش هستند.

تصاویر وکتوری نیز نوع دیگری از تصاویر گرافیک رایانه‌ای‌اند که بیشتر برمبنای محاسبات ریاضی و خطوط و منحنی‌های مشخص ساخته می‌شوند. این تصاویر به دلیل عدم محدودیت به پیکسل‌ها دارای انعطاف‌پذیری بیشتری بوده و با اعمال تغییرات مختلف، دچار مشکل نمی‌شوند. البته این انعطاف‌پذیری در ازای هزینه‌ای است که این هزینه حجم معمولاً بیشتر این نوع تصاویر است.

از دیگر انواع گرافیک های رایانه‌ای می‌توان به تصاویر ۳ بعدی، انیمیشن‌ها، موشن گرافیک‌ها و … اشاره کرد.

در مقالات بعدی به‌طور جامع به مبحث گرافیک‌های رایانه‌ای و همچنین ابزارهای آن‌ها خواهیم پرداخت.

 

گرافیک وب (Web graphics)

گرافیک-وب-(Web-graphics)

گرافیک وب که زیرمجموعه‌ای از انواع گرافیک های رایانه‌ای به‌حساب می‌آید، به انواع گرافیک هایی که در محیط مرورگر خود می‌توانید مشاهده کنید، اشاره  دارد. در ابتدا تصاویر کوچکی با استفاده از فرمت GIF را می‌شد در مرورگرها نمایش داد ولی با پیشرفت این مرورگرها، امروزه امکان نمایش فرمت‌های JPEG و PNG نیز به وجود آمد. همچنین با استفاده از فرمت SVG نیز می‌توان تصاویر وکتور را در محیط وب به نمایش گذاشت که با تغییر سایز دچار تغییر کیفیت نخواهند شد.

این نوع از گرافیک به‌طورکلی شامل تمامی بنرها، تبلیغات، تصاویر، فرم‌های شخصی‌سازی‌شده و … می‌شود که محیط وب را کاملاً تغییر داده‌اند.